Kostenreductie en emissiewinst door gedragsverandering

Door Marcel Moor

Voor vrachtwagens is een breed scala aan maatregelen beschikbaar om tot een substantiële brandstofreductie te komen. Maar om hoge besparingen te realiseren is een cultuurverandering nodig in het transportbedrijf. Hoe kan het gedrag van chauffeurs worden veranderd?

De besparing begint bij de keuze van het juiste voertuig met de juiste configuratie voor het werk dat ermee moet worden gedaan. Zo kan bijvoorbeeld een enkele maatregel om de aerodynamica van vrachtauto’s te verbeteren door gebruik van (juist afgestelde) spoilers al gauw 1 tot 4% brandstof besparen. Daarnaast kunnen maatregelen die een zuinige rijstijl stimuleren structureel tot 5% of zelfs 7% lagere brandstofkosten leiden. Maar alleen het monitoren van chauffeurs op het brandstofverbruik van hun vrachtwagen is niet genoeg.

Bewustwording is stap 1

Meten is het startpunt. Het is echter appels met peren vergelijken als er alleen gekeken wordt naar brandstofverbruik van de vloot, ook al denk je dat alle vrachtwagens hetzelfde werk doen. Vaak komen transporteurs er na een analyse van de vloot achter dat de verschillende voertuigen significant verschillend worden ingezet, Hierbij wordt gekeken naar verschillende factoren zoals belading, geografie, voertuigconfiguratie, gemiddelde snelheid, et cetera.

Om chauffeurs toch inzicht te kunnen geven en te kunnen beoordelen op brandstofverbruik, moet worden gekeken naar aspecten waar de chauffeur invloed op heeft. Dit is het gedrag van de chauffeur zelf. Hoe gaat hij om met zijn voertuig? Dit gedrag kan deels worden gemeten door een aantal parameters die door middel van de Canbus uit het voertuig kunnen worden verkregen. Belangrijk is om dan een boordcomputersysteem te kiezen wat helpt om deze parameters om te zetten in KPI’s die terug te herleiden zijn naar het gedrag van de chauffeur. Vervolgens is het gedrag van deze chauffeur te vergelijken met andere chauffeurs die op soortgelijke voertuigen soortgelijke activiteiten uitvoeren. Deze eerlijke vergelijking is één van de voorwaarden voor gedragsverandering. Chauffeurs willen namelijk net als ieder ander mens graag rechtvaardig worden behandeld. Indien ze het gevoel hebben dat dit niet zo is zullen ze geen motivatie hebben om hun gedrag te verbeteren. Een eerlijke vergelijking, in combinatie met het geven van inzicht zorgt voor bewustwording bij de chauffeurs.

Voorwaarden voor gedragsverandering

Naast bewustwording en eerlijke beoordeling zijn er nog een aantal andere voorwaarden nodig voordat iemand zijn (rij)gedrag zal aanpassen.

Dit zijn de persoonlijke motieven van de chauffeur. Je zult dus aan de chauffeurs duidelijk moeten maken wat ze er zelf aan hebben als ze hun rijgedrag verbeteren. Deze persoonlijke motieven kunnen echter per chauffeur verschillen. De ene chauffeur zal genoeg hebben aan het ervaren van de rust die het nieuwe rijden met zich mee brengt of een schouderklopje na het behalen van een mooie score. De andere gaat pas aan de slag als er een beloning in de vorm van bijvoorbeeld een cadeau tegenover staat. Je zal dus moeten zoeken naar verschillende methoden en een keuze maken die past bij de bedrijfsvisie.

Naast inzicht, bewustwording en persoonlijke motieven heeft de chauffeur ook de kennis en vaardigheden nodig om zijn gedrag aan te passen. Mist hij deze dan kan dit worden opgevangen door training en begeleiding.

Mentoren

Één van de methoden om de chauffeurs hierin te ondersteunen is het gebruik van mentoren vanuit de chauffeursgroep. Vaak hoor ik bij transporteurs dat ze gebruik maken van mentoren voor het inwerken van nieuwe chauffeurs. Wij zijn er echter van overtuigd dat mentoren nog veel beter benut kunnen worden. Deze top-chauffeurs hebben namelijk vaak veel kennis en ervaring van het werk en zijn enthousiast zodat ze gewenste gedragingen, die in theorie zijn bepaald, kunnen vertalen naar praktische handelingen tijdens het dagelijkse werk van de chauffeur tijdens training on the job.

Gelegenheid

Bij veel transporteurs heb ik ervaren dat er weinig terechtkomt van de gewenste gedragsverandering wanneer de  chauffeur niet de gelegenheid wordt geboden om zijn gedrag tijdens zijn normale dagelijkse werkzaamheden aan te passen en te experimenteren met geleerde zaken. Vaak wordt de chauffeur beïnvloed door andere factoren, zoals de planner die niet meegenomen is in het veranderingstraject. Of er wordt te weinig aandacht besteed aan het optimaal onderhouden van de vrachtwagen waardoor er frustratie ontstaat bij chauffeurs omdat de vrachtwagen niet optimaal functioneert om het gewenste gedrag te kunnen vertonen. Daarom willen wij benadrukken dat om de gewenste gedragsverandering bij chauffeurs te bewerkstelligen niet alleen de chauffeur moet veranderen maar ook de andere medewerkers van het bedrijf, zoals planners, wagenparkbeheer en HR.

Opvolging

Tenslotte is het van belang om nadat de gedragsverandering bij de chauffeur is ingezet dat dit ook vastgehouden wordt. Daarvoor is opvolging nodig. Dit kan op verschillende manieren.

Eén van deze manieren is ook weer de mentorchauffeur die dan een coachende rol kan vervullen door opvolging te geven aan de chauffeursrapporten betreft hun rijstijl. Waarbij met een coaching gesprek aan de hand van het rapport duidelijke doelen en acties worden afgesproken tussen de chauffeur en mentor. Belangrijk hierbij is wel dat de mentor de juiste opleiding krijgt om naast zijn technische kennis en ervaring ook op softskills juist te kunnen handelen.

Meer informatie over ECOSTARS? Mail naar: ecostars@rotterdam.nl of kijk op www.logistiek010.nl/community/categorie/ecostars-leden/

Meer informatie over hulp of ondersteuning bij brandstof- en emissiereductie door middel van monitoring en gedragsverandering? Mail naar m.moor@welcompany.nl


Blijf op
de hoogte

Aanmelden nieuwsbrief

Initiatief van: